Zawody opiekuńcze zostały ujęte w projekcie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczącym wykazu zawodów deficytowych. To istotny sygnał, że narastający problem niedoboru kadr w sektorze opieki został formalnie dostrzeżony na poziomie administracyjnym.

Projekt rozporządzenia, przygotowany na podstawie art. 29 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, obejmuje wszystkie kluczowe zawody związane z opieką nad osobami starszymi i niesamodzielnymi, w tym:

• 341203 – opiekun w domu pomocy społecznej
• 341204 – opiekunka środowiskowa
• 532201 – opiekunka domowa
• 532290 – pozostali pracownicy domowej opieki osobistej

Formalne uznanie problemu to dopiero pierwszy etap

Uwzględnienie zawodów opiekuńczych w wykazie zawodów deficytowych należy ocenić jako krok w dobrym kierunku. Oznacza ono bowiem oficjalne potwierdzenie tego, o czym środowisko sektora opieki mówi od lat — niedobór pracowników w opiece ma charakter systemowy i będzie się pogłębiał wraz ze starzeniem się społeczeństwa.

Jednocześnie należy podkreślić, że samo wpisanie zawodów opiekuńczych na listę zawodów deficytowych nie rozwiązuje problemów kadrowych, z którymi mierzą się zarówno podmioty świadczące usługi opiekuńcze, jak i rodziny osób wymagających wsparcia.

Bez zmian systemowych lista nie wystarczy

Polskie Stowarzyszenie Opieki Domowej od lat zwraca uwagę, że poprawa dostępności usług opiekuńczych wymaga wdrożenia rozwiązań o charakterze systemowym. W szczególności konieczne jest:

• uproszczenie procedur legalizacji pracy cudzoziemców,
• zapewnienie przewidywalności decyzji administracyjnych,
• stworzenie stabilnych i przejrzystych warunków zatrudnienia opiekunów,
• zwiększenie atrakcyjności zawodów opiekuńczych poprzez poprawę warunków pracy i wynagrodzeń.

Bez wprowadzenia tych zmian system opieki długoterminowej może w najbliższych latach funkcjonować na granicy wydolności, co będzie miało bezpośrednie konsekwencje dla bezpieczeństwa osób starszych i niesamodzielnych.

Rosnące zapotrzebowanie na kadry opiekuńcze

W Polsce już dziś obserwowany jest znaczący niedobór pracowników w zawodach opiekuńczych. Zjawisko to będzie się pogłębiać w związku z dynamicznymi zmianami demograficznymi oraz rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.

Dlatego uznanie zawodów opiekuńczych za deficytowe powinno być traktowane jako początek procesu zmian, a nie jego zakończenie.

Stanowisko PSOD

Polskie Stowarzyszenie Opieki Domowej apeluje, aby projekt rozporządzenia był impulsem do wdrożenia realnych, wykonalnych rozwiązań wspierających sektor opieki.

Stawką jest nie tylko stabilność rynku pracy, lecz przede wszystkim bezpieczeństwo i godność osób wymagających opieki — seniorów i osób niesamodzielnych — oraz wsparcie dla rodzin, które na co dzień mierzą się z wyzwaniami opiekuńczymi.