Czym jest opieka długoterminowa?

To cały system, a nie jedna usługa

Opieka długoterminowa nie oznacza jednego świadczenia, zawodu ani miejsca. Obejmuje różne rodzaje pomocy potrzebne osobie, która przez dłuższy czas nie jest w stanie samodzielnie wykonywać części codziennych czynności albo potrzebuje regularnej opieki pielęgniarskiej. ^[1]

Zakres wsparcia może zmieniać się wraz ze stanem zdrowia, sprawnością, sytuacją rodzinną i warunkami mieszkaniowymi. Jedna osoba może potrzebować głównie pomocy przy zakupach i przygotowaniu posiłków, a inna również wsparcia przy przemieszczaniu się, higienie lub czynnościach pielęgnacyjnych.

Jakich czynności może dotyczyć wsparcie?

W opiece długoterminowej rozróżnia się podstawowe oraz złożone czynności życia codziennego. ^[1]

Podstawowe czynności życia codziennego

• jedzenie i picie;
• ubieranie się;
• mycie i dbanie o higienę;
• korzystanie z toalety;
• wstawanie z łóżka lub krzesła;
• przemieszczanie się;
• kontrolowanie potrzeb fizjologicznych.

Złożone czynności życia codziennego

• przygotowywanie posiłków;
• robienie zakupów;
• prowadzenie gospodarstwa domowego;
• korzystanie z telefonu i innych narzędzi komunikacji;
• organizowanie codziennych spraw;
• bezpieczne poruszanie się poza domem;
• gospodarowanie pieniędzmi.

Potrzeba pomocy przy jednej czynności nie oznacza automatycznie całkowitej niesamodzielności. Celem dobrej opieki jest wspieranie osoby w tych obszarach, w których rzeczywiście tego potrzebuje, przy jednoczesnym zachowaniu możliwie największej samodzielności.

Kto może potrzebować opieki długoterminowej?

Opieka długoterminowa nie jest przeznaczona wyłącznie dla seniorów. Potrzeby opiekuńcze mogą pojawić się w każdym wieku w następstwie choroby przewlekłej, niepełnosprawności, urazu, zaburzeń poznawczych lub trwałego osłabienia sprawności. Osoby starsze stanowią jednak dużą część osób korzystających z takiego wsparcia, ponieważ ryzyko ograniczenia sprawności rośnie wraz z wiekiem. ^[2]

• osoba z ograniczoną sprawnością ruchową;
• osoba żyjąca z otępieniem;
• osoba po udarze lub poważnym urazie;
• osoba z niepełnosprawnością wymagająca stałego wsparcia;
• osoba przewlekle chora;
• osoba, której sprawność stopniowo się pogarsza;
• osoba wymagająca regularnej opieki pielęgniarskiej.

Gdzie może być świadczona?

Formalna opieka długoterminowa może być świadczona w domu, w ramach usług środowiskowych albo w placówce stacjonarnej. Opieka domowa jest więc jedną z form całego systemu, a nie jego synonimem. ^[1]

Opieka domowa

Profesjonalne wsparcie świadczone w prywatnym miejscu zamieszkania osoby korzystającej z opieki.

Opieka środowiskowa

Usługi organizowane w społeczności lokalnej, takie jak opieka dzienna lub wsparcie wytchnieniowe.

Opieka stacjonarna

Opieka zapewniana osobom mieszkającym w placówce opieki długoterminowej.

Kto może zapewniać opiekę?

Opieka może być formalna, gdy świadczy ją profesjonalny personel, albo nieformalna, gdy zapewnia ją osoba z otoczenia, na przykład partner, dziecko, rodzic, inny członek rodziny, sąsiad lub przyjaciel, który nie został zatrudniony jako zawodowy pracownik opieki. ^{[1] [2]}

W praktyce oba rodzaje wsparcia często się uzupełniają. Zaangażowanie rodziny nie eliminuje potrzeby profesjonalnej usługi, a korzystanie z profesjonalnego usługodawcy nie musi wyłączać udziału bliskich.

Jaki jest cel opieki długoterminowej?

Celem nie jest wyłącznie wykonanie czynności za osobę wymagającą wsparcia. Dobra opieka powinna pomagać jej zachować funkcjonalność, możliwie niezależne życie, relacje społeczne, bezpieczeństwo, jakość życia i godność. Powinna również przeciwdziałać możliwemu do uniknięcia pogarszaniu się sprawności. ^{[1] [2]}

Najczęstsze nieporozumienia

• opieka długoterminowa nie dotyczy wyłącznie osób starszych;
• nie jest synonimem opieki medycznej;
• nie jest synonimem opieki domowej;
• nie musi oznaczać zamieszkania opiekuna w domu;
• nie oznacza automatycznie całkowitej niesamodzielności;
• nie oznacza pracy jednej osoby przez całą dobę.