Czym jest opieka domowa z zamieszkaniem?

Na czym polega ten model?

Model z zamieszkaniem pozwala połączyć regularne wsparcie w ciągu dnia z pozostaniem osoby wymagającej opieki we własnym domu. Opiekun korzysta z miejsca zamieszkania osoby otrzymującej wsparcie, ale jednocześnie wykonuje pracę w określonych ramach.

Rada UE definiuje pracownika opieki z zamieszkaniem jako domowego pracownika opieki długoterminowej, który mieszka z osobą korzystającą z opieki i zapewnia jej wsparcie. ^[1]

Jakiego terminu używa PSOD?

PSOD używa określenia „opieka domowa z zamieszkaniem” jako polskiego odpowiednika modelu określanego po angielsku jako live-in care. Termin opisuje sposób organizacji usługi, a nie odrębny zawód ani jednolicie uregulowane w Polsce świadczenie. Jest to termin redakcyjny stosowany przez PSOD, a nie nazwa ustawowa.

Co może obejmować usługa?

• pomoc przy codziennych czynnościach;
• przygotowywanie posiłków;
• wsparcie przy ubieraniu i higienie;
• pomoc przy bezpiecznym przemieszczaniu się;
• organizowanie codziennego rytmu;
• zakupy i drobne sprawy domowe;
• towarzyszenie;
• wspieranie aktywności i kontaktów społecznych;
• obserwowanie zmian w codziennym funkcjonowaniu;
• współpracę z rodziną i innymi osobami zaangażowanymi w opiekę.

Dokładny zakres powinien być ustalony przed rozpoczęciem usługi i dostosowany do kompetencji konkretnej osoby. Czynności medyczne lub pielęgniarskie wymagają odrębnej oceny i odpowiednio uprawnionego personelu.

Czego nie oznacza zamieszkanie opiekuna?

• pracy bez ustalonego czasu;
• pozostawania w gotowości przez całą dobę;
• rezygnacji z odpoczynku;
• obowiązku wykonywania każdej czynności, o którą poprosi rodzina;
• automatycznego wykonywania świadczeń medycznych;
• braku prywatności;
• zastępowania całego systemu opieki przez jedną osobę.

Kiedy model może być odpowiedni?

Opieka domowa z zamieszkaniem może być rozważana, gdy osoba chce pozostać we własnym domu i potrzebuje powtarzalnego wsparcia w różnych porach dnia, ale jej potrzeby mogą zostać bezpiecznie zaspokojone przy zachowaniu określonego czasu pracy i odpoczynku personelu.

• przeprowadzono rzetelną ocenę potrzeb;
• znany jest zakres pomocy potrzebnej w dzień i w nocy;
• warunki mieszkaniowe umożliwiają bezpieczne świadczenie usługi;
• opiekun ma zapewnione warunki do odpoczynku i prywatności;
• zakres obowiązków jest jasno opisany;
• istnieją zasady kontaktu z usługodawcą;
• przewidziano zastępstwo;
• określono sposób reagowania na sytuacje nagłe;
• potrzeby medyczne są zabezpieczone przez właściwe osoby lub usługi.

Jak traktować potrzeby występujące w nocy?

Sporadyczna potrzeba pomocy w nocy nie jest tym samym co regularna praca nocna lub stały nadzór. Częste interwencje, wielokrotne wstawanie, konieczność ciągłego czuwania albo wysokie ryzyko zdarzeń nocnych powinny prowadzić do ponownej oceny organizacji usługi.

Jeżeli rzeczywiste potrzeby wykraczają poza możliwość bezpiecznego zapewnienia ich przez jedną osobę z zachowaniem odpoczynku, potrzebne może być zaangażowanie dodatkowego personelu, rodziny, świadczeń pielęgniarskich albo innego modelu opieki.

Co należy uzgodnić przed rozpoczęciem usługi?

• potrzeby i cele osoby korzystającej z opieki;
• dokładny zakres czynności;
• czas wykonywania obowiązków;
• zasady odpoczynku i przerw;
• sposób postępowania w nocy;
• warunki zamieszkania i prywatności;
• czynności wyłączone z zakresu usługi;
• sposób kontaktu z rodziną i usługodawcą;
• zasady zastępstwa;
• procedury w sytuacji nagłej;
• zakres odpowiedzialności poszczególnych osób;
• koszt oraz zasady zmiany zakresu usługi.

Najważniejsza zasada

Model powinien być dopasowany zarówno do potrzeb osoby korzystającej z opieki, jak i do możliwości bezpiecznego zorganizowania pracy. Nie można budować bezpieczeństwa jednej osoby kosztem zdrowia, odpoczynku i praw drugiej.